Online satış yapan bir işletme için doğru ödeme altyapısını seçmek; komisyon maliyeti, ödeme başarı oranı ve uzun vadeli ölçeklenebilirlik açısından kritik bir karardır. Bu yazıda Türkiye'deki iki farklı ödeme modeli olan ödeme kuruluşu (PSP) ve ödeme orkestrasyonu modelini karşılaştırıyoruz.
iyzico mu PayTR mi?
En sık sorulan soruyla başlayalım. iyzico ve PayTR aynı kategoridedir: ikisi de TCMB lisanslı ödeme kuruluşudur ve aynı modelle çalışır. İşyeri tek bir entegrasyonla ödeme almaya başlar, ödeme trafiği o kuruluşun altyapısından geçer. Bu yüzden ikisi arasındaki seçim çoğunlukla model farkına değil, size sunulan teklife ve ihtiyacınıza göre şekillenir:
- iyzico: PayU bünyesindedir, e-ticaret odaklıdır ve hızlı başlangıç sunar. Ayrıntılar: Treps ve iyzico.
- PayTR: KOBİ'lere yönelik sanal POS ve link ile ödeme çözümleriyle bilinir. Ayrıntılar: Treps ve PayTR.
Komisyon: Oranlar işlem hacmine, sektöre ve taksit yapısına göre değişir; en doğru karşılaştırma iki kuruluştan da güncel teklif almaktır. Elinizdeki oranları sanal POS komisyon hesaplama aracımıza girerek farkı ve çoklu kanal kullanmanın etkisini görebilirsiniz.
Seçmek zorunda değilsiniz: Treps ile iyzico ve PayTR'yi, bankaların sanal POS'larıyla birlikte aynı anda kullanabilirsiniz. Her işlem komisyon ve başarı oranına göre uygun kanaldan geçer, biri kesinti yaşarsa işlem diğerine aktarılır. Yani "iyzico mu PayTR mi?" sorusunun cevabı, hacminiz büyüdükçe "ikisi birden, ve gerekirse bankalar da" olur.
İki Farklı Model: PSP ve Ödeme Orkestrasyonu
Türkiye'deki ödeme altyapısı çözümleri temelde iki farklı modelde çalışır:
Ödeme Kuruluşu / Payment Facilitator (PF) Modeli: iyzico, PayTR, Paratika gibi TCMB lisanslı ödeme kuruluşları kendi başlarına acquirer (banka) değildir. Bu kuruluşlar, Payment Facilitator (PF) modeliyle çalışır: anlaşmalı oldukları bankaların sanal poslarını kendi altyapıları üzerinden üye işyerlerine sunar; risk yönetimi, uyumluluk ve kart işlem kontrollerini üstlenerek işyerini bankanın alt üyesi (sub-merchant) konumunda işlem yapar. İşyeri bu platforma entegre olur, ödeme trafiği tek bir kanal üzerinden akar. Hızlı başlangıç ve kolay entegrasyon sağlar. Ancak tüm ödeme trafiği tek kanala bağımlıdır — o kanalın komisyon oranları, uptime'ı ve özellikleriyle sınırlıdır.
Ödeme Orkestrasyonu Modeli: Craftgate ve Treps gibi orkestrasyon platformları, birden fazla banka ve ödeme kuruluşunu tek bir API üzerinden yönetir. PSP'ler orkestrasyon katmanının birer kanalıdır — rakibi değil. Her işlem, komisyon, başarı oranı ve iş kurallarına göre en uygun kanala akıllıca yönlendirilir.
Şef ve Orkestra Metaforu
Ödeme kuruluşları ve bankalar orkestradadaki enstrümanlardır. Treps ise şeftir: hangi işlemin hangi kanala gideceğini, hangi koşulda yedek kanala geçileceğini ve tüm ödeme trafiğinin nasıl optimize edileceğini tek merkezden yönetir.
PSP Modelinin Hangi Durumda Yeterli Olduğu
Tek bir ödeme kuruluşu entegrasyonu şu durumlarda yeterlidir:
- Yeni kurulan ve düşük işlem hacmine sahip e-ticaret siteleri
- Tek banka veya kanal bağlantısının yeterli olduğu küçük ölçekli işletmeler
- Hızlı başlangıç ve hazır entegrasyon önceliği olanlarda
Ödeme Orkestrasyonunun Öne Çıktığı Durumlar
İşletme büyüdükçe ve işlem hacmi arttıkça PSP modelinin kısıtları belirginleşir. Orkestrasyon modeli şu yetenekleri sunar:
- Komisyon optimizasyonu: Her işlem, ciro hedeflerinize ve banka anlaşmalarınıza göre en düşük komisyon oranına sahip kanala yönlendirilir.
- Failover: Aktif kanalda kesinti yaşandığında sistem otomatik yedek kanala geçer; müşteri hata görmez.
- Kanal bağımsız kart saklama: Kart bilgileri platformun PCI DSS Level 1 kasasında tutulur — hangi ödeme kanalını kullanırsanız kullanın token geçerlidir.
- Çoklu banka taksit: Müşterinin kartına uygun bankanın taksit kampanyası akıllı yönlendirmeyle otomatik devreye girer.
- Merkezi mutabakat: Tüm kanallardan gelen işlemler tek ekranda görülür ve mutabık edilir.
Treps'in Sunduğu
Treps, Treps Teknoloji tarafından geliştirilen PCI DSS Level 1 sertifikalı bir ödeme orkestrasyon platformudur. Türkiye'deki tüm bankalar ve ödeme kanallarına tek API üzerinden bağlanmayı, her işlemi en uygun kanala yönlendirmeyi ve ödeme altyapısını merkezi olarak yönetmeyi sağlar. Aynı zamanda pazaryeri, B2B bayi portalı, dijital cüzdan ve tahsilat çözümleri de sunar.
Hangi İşletme Hangi Modeli Seçmeli?
- Yeni kurulan küçük e-ticaret: Hızlı başlangıç için PSP modeli mantıklı bir ilk adımdır.
- Büyüyen e-ticaret platformu: Çoklu banka ihtiyacı ve komisyon optimizasyonu gerektiğinde orkestrasyon modeline geçiş değerlendirin.
- Marketplace / Pazaryeri: Alt üye işyeri yönetimi için orkestrasyon şarttır. Treps bu alanda kapsamlı çözüm sunar.
- Fintech / Ödeme Kurumu: E-para altyapısı, PF yazılımı ve lisans danışmanlığı — Treps'in ürün yelpazesi bu ihtiyaçları karşılar.
- Enterprise: Yüksek işlem hacminde ödeme başarı oranını maksimize etmek ve tüm kanalları tek noktadan yönetmek için orkestrasyon zorunludur.
Sonuç
PSP ve orkestrasyon modeli rakip çözümler değil; farklı ölçek ve ihtiyaçlara hitap eden farklı katmanlardır. Orkestrasyon platformları PSP'leri de kapsayacak şekilde çalışır — onların üstüne bir zeka katmanı ekler.
Treps'in ödeme orkestrasyonu çözümleri hakkında bilgi almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Etiketler
- Sanal POS
- Sanal POS Karşılaştırma
- iyzico mu PayTR mi
- iyzico
- PayTR
- Craftgate
- Treps
- Ödeme Orkestrasyonu
- Payment Gateway