Sanal POS mu, Ödeme Kuruluşu mu, Ödeme Orkestrasyonu mu?
Türkiye'de online kartlı ödeme almak için üç temel model vardır: doğrudan banka sanal POS'u, bir ödeme kuruluşu (PSP) veya bunların üzerinde çalışan bir ödeme orkestrasyonu platformu. Doğru seçim; işlem hacminize, kaç bankayla çalıştığınıza ve kesintiye ne kadar tahammülünüz olduğuna bağlıdır. Bu sayfa üç modeli aynı kriterlerle karşılaştırır.
Üç model kısaca
- Banka sanal POS'u: İşletme doğrudan bir bankayla üye işyeri anlaşması yapar ve o bankanın altyapısı üzerinden ödeme alır. Sanal POS nedir?
- Ödeme kuruluşu (PSP): İşletme, TCMB lisanslı bir ödeme kuruluşuyla anlaşır; kuruluş kendi banka anlaşmaları üzerinden ödemeyi alıp işletmeye aktarır. Ödeme kuruluşu nedir?
- Ödeme orkestrasyonu: İşletmenin anlaşmalı olduğu bankaları ve ödeme kuruluşlarını tek entegrasyonla yöneten üst katmandır; her işlemi en uygun kanala yönlendirir. Ödeme orkestrasyonu nedir?
Karşılaştırma tablosu
| Kriter | Banka Sanal POS | Ödeme Kuruluşu (PSP) | Ödeme Orkestrasyonu |
|---|---|---|---|
| Kiminle anlaşma yapılır? | Doğrudan banka ile | Ödeme kuruluşu ile | İşletmenin anlaşmalı olduğu bankalar ve ödeme kuruluşları, üzerine orkestrasyon platformu |
| Paranın akışı | Bankadan doğrudan işletme hesabına | Ödeme kuruluşu üzerinden işletmeye | Orkestrasyon katmanı fon tutmaz; para anlaşmalı banka veya ödeme kuruluşu üzerinden akar |
| Entegrasyon | Her banka için ayrı entegrasyon | Tek entegrasyon, tek sağlayıcı | Tek entegrasyon, çok kanal |
| Başlangıç hızı | Banka başvurusu ve teknik entegrasyon süreci gerekir | Genellikle en hızlı başlangıç | Mevcut banka/ödeme kuruluşu anlaşmalarının platforma tanımlanması gerekir |
| Komisyon | Bankayla doğrudan pazarlık; hacim arttıkça avantaj sağlayabilir | Sağlayıcının fiyatlamasına bağlı | Kanallar arasında işlem bazında en uygun maliyetli kanal seçilir |
| Taksit | Bankanın kendi kartları ve kart programı ile sınırlı | Sağlayıcının banka anlaşmalarına bağlı | Birden fazla bankanın taksit seçenekleri bir arada sunulabilir |
| Kesinti anında | Banka erişilemezse kartlı satış durur | Sağlayıcı erişilemezse kartlı satış durur | İşlem otomatik olarak yedek kanala aktarılır (failover) |
| Kart saklama | Bankanın altyapısında | Sağlayıcının kasasında; genellikle başka kanalda kullanılamaz | Kanal bağımsız token; kart hangi kanalda olursa olsun kullanılabilir |
| Mutabakat ve raporlama | Her banka paneli ayrı | Tek sağlayıcı paneli | Tüm kanallar tek ekranda |
| Kimler için uygun? | Belirli bir bankayla güçlü ilişkisi olan, tek bankayla çalışan işletmeler | Yeni başlayan, düşük-orta hacimli işletmeler | Orta-büyük hacimli, birden fazla bankayla çalışan veya çalışmak isteyen işletmeler |
Komisyon, valör ve taksit koşulları banka ve ödeme kuruluşuna, işletmenin hacmine ve sektörüne göre değişir. Tablo, modellerin genel özelliklerini karşılaştırır.
Hangi işletmeye hangisi uygun?
- Yeni başlıyorsanız ve hacminiz düşükse: Tek bir ödeme kuruluşu en hızlı ve en az teknik iş gerektiren başlangıçtır. Bir bankayla güçlü ilişkiniz varsa doğrudan banka sanal POS'u da iyi bir seçenektir.
- Hacminiz büyüyor ve taksit önemliyse: Müşterilerinizin en çok kullandığı kartların bankalarında sanal POS bulundurmak taksit seçeneklerini genişletir ve on-us işlemlerle maliyeti düşürür. Bu noktada birden fazla kanalı yönetme ihtiyacı doğar.
- Kesinti ve komisyon doğrudan ciroya yansıyorsa: Birden fazla banka ve ödeme kuruluşunu ödeme orkestrasyonu ile birlikte kullanmak; akıllı yönlendirme, failover ve tek ekrandan mutabakat sağlar. Kanallarınızı bırakmazsınız, onları birlikte daha verimli kullanırsınız.
Modeller birbirinin rakibi değil
Ödeme orkestrasyonu, banka sanal POS'unun veya ödeme kuruluşunun yerine geçmez; onları bir arada kullanmanızı sağlar. Treps, 56+ banka ve ödeme kuruluşuna tek API ile bağlanır. Mevcut banka ve ödeme kuruluşu anlaşmalarınız Treps'e kanal olarak tanımlanır; her işlem komisyon, başarı oranı ve iş kurallarına göre en uygun kanaldan geçirilir, bir kanal hata verirse işlem otomatik olarak yedek kanala aktarılır.
Treps ve ödeme kuruluşları
Türkiye'de sıkça kullanılan ödeme kuruluşları ve orkestrasyon platformlarıyla Treps'in nasıl konumlandığını ayrı sayfalarda anlattık:
Sık sorulan sorular
Banka sanal POS ile ödeme kuruluşu arasındaki fark nedir?
Banka sanal POS'unda işletme doğrudan bankayla anlaşır ve para bankadan işletme hesabına geçer. Ödeme kuruluşunda işletme, TCMB lisanslı bir ödeme kuruluşuyla anlaşır; kuruluş kendi banka anlaşmaları üzerinden ödemeyi alır ve işletmeye aktarır. Ödeme kuruluşu genellikle daha hızlı başlangıç sunar, banka sanal POS'u ise yüksek hacimde doğrudan pazarlık imkânı verir.
Küçük bir işletme için hangisi daha uygundur?
Yeni başlayan ve işlem hacmi düşük işletmeler için tek bir ödeme kuruluşu veya tek bir banka sanal POS'u genellikle yeterlidir. Hacim büyüdükçe komisyon farkları, banka kesintileri ve taksit ihtiyaçları belirginleşir; bu noktada birden fazla kanalı birlikte kullanmak ve bunları bir orkestrasyon katmanıyla yönetmek avantaj sağlar.
Ödeme orkestrasyonu kullanmak için mevcut banka veya ödeme kuruluşu anlaşmalarımı bırakmam gerekir mi?
Hayır. Ödeme orkestrasyonu mevcut anlaşmalarınızın yerine geçmez, onların üzerinde çalışır. Kullandığınız bankalar ve ödeme kuruluşları orkestrasyon platformuna kanal olarak tanımlanır; işlemler aralarında kurallara göre yönlendirilir.
Ödeme orkestrasyonu platformu bir ödeme kuruluşu mudur?
Hayır. Treps gibi bir ödeme orkestrasyonu platformu fon tutmaz ve kendi adına ödeme almaz; işlemler işletmenin anlaşmalı olduğu lisanslı banka ve ödeme kuruluşları üzerinden gerçekleşir. Orkestrasyon katmanı, bu kanalların hangisinin kullanılacağına karar veren yönetim katmanıdır.
Birden fazla sanal POS kullanmanın dezavantajı var mı?
Orkestrasyon olmadan birden fazla sanal POS kullanmak; her biri için ayrı entegrasyon, ayrı panel, ayrı mutabakat ve hangi işlemin hangi bankadan geçeceğine dair manuel kararlar anlamına gelir. Ödeme orkestrasyonu bu yükü tek entegrasyon ve tek ekranla ortadan kaldırır.